,, REWOLUCJA ROSYJSKA'' Część I

Pocztówka z 1919 r. upamiętniająca drugą rocznicę utworzenia Armii Czerwonej, rozdawana bezpłatnie żołnierzom.
 Użyto ich bardzo niewielu, ponieważ większość była przechowywana jako pamiątka.

W pierwszej części artykułu, oraz drugiej w następnym numerze magazynu ,, Stamp & Coin Mart'', David Bailey przedstawi problem filatelistyki w różnych etapach Rewolucji Rosyjskiej.

Uwagi: część pierwsza artykułu obejmuje lata 1917-1921. Tekst zawiera daty w kalendarzu juliańskim z datą gregoriańską w nawiasie. Rosja przyjeła kalendarz Gregoriański 1(14) lutego 1918 roku.

MONARCHIA:

  W 1913 roku wydano serię znaczków z podobiznami Carów Rosji. Po trzechsetnych absolutnych rządach jest największą galerią ,,łotrów'' w katalogu znaczków.

Niezależnie od swoich poczynań, musieli wkroczyć w XX wiek, mając pewność, że będą rządzić dalej.

Seria siedemnastu znaczków z okazji trzechsetlecia dynasti Romanowów

  Po rewolucji 1905 roku Car Mikołaj II rozpoczął modernizacje kraju, doprowadził do unowocześnienia pracy parlamentu ( Dumy ), oraz wprowadził nową konstytucje a kraj szybko się rozwijał.

Seria z 1906 przedstawia,, Herb Rosji''. Był to elegancki zestaw znaczków z połyskiem, z wytłaczanymi elementami w centralnym okienku . Zostały one wyprodukowane w okresie rewolucyjnym co obniżyło jakośc wykonania.

zestaw dwóch znaczków ,,herby'' 

  Po przystąpieniu Rosji do wojny ( 1914 ) wydano serię znaczków charytatywnych przedstawiających legendarnych bochaterów. W 1915 roku zostały te znaczki wydane ponownie, lecz w zmienionej kolorystyce. 

  
,,Legendarni bohaterowie'' z 1914r.

  
,,Legendarni bohaterowie'' z 1915r.

  Realia konfliktu ujawniły słabości rosyjskiego dowództwa oraz wyposażenia, a straty sięgneły milionów ludzi. Niedobory metali wymusiły wydruki znaczków z seri dynastii Romanowów na grubszym papierze, oraz użycie ich jako środka płatniczego ( zamiast monet ).

Gdy ceny surowców wzrosły, najpierw zastąpiono znaczkami monety srebrne a następnie miedziane.

Car dowodził wojskami na froncie, Caryca zajmowała się zarządzaniem Rosją. Wojna i wszystkie inne czynniki spowodowały, że inflacja zaczeła szybować, dystrybucja żywności się załamała. W dniach między 23 a 27 lutego ( 8 do 12 marca ) w Petesburgu wybuchła rewolta. 

2 marca ( 15 marca ) zmuszony wskutek spiseku Car abdykował i utworzono Rząd Tymczasowy.

RZĄD TYMCZASOWY:

   Kiedy wybuchła rewolucja, Lenin i inni ,, twardogłowi '' bolszewicy byli na emigracji w Zurychu, gdzie produkowali rewolucyjne broszury przemycane do Rosji przez zamarzniętą Zatokę Fińską.

  Plakat z fotografiami pierwszego składu Rządu Tymczasowego

   Niemcy, przewidując rychłą kapitulację zapewniły Leninowi przejazd przez okupowane terytoria specjalnym pociągiem. 3 kwietnia ( 16 kwiecień ) po siedemnasto dniowej podróży przybył do Petersburga .

Nowy rząd nosił nazwę ,, dwuwładzy'' ponieważ istniały dwa ośrodki władzy ( Rząd tymczasowy i Rada Piotrogrodzka ) . Powodowało to całkowity paraliż i brak decyzyjności.

W nowym rządzie istniał podział na dwie frakcje dotyczące wojny. Zwolennicy Kereńskiego uważali, że podstawą budowy ,, socjalistycznego raju '' jest pokonanie Niemiec, Lenin był innego zdania.

   Tezy Kwietniowe Lenina zaproponowały natychmiastowe zakończenie wojny, jak i systemu kapitalistycznego, oraz sowieckiej kontroli nad każdą działalnością gospodarczą.

Na froncie siły rosyjskie zaatakowały 18 czerwca z początkowym sukcesem, jednak kontratak sił państw centralnych spowodował paniczną ucieczke.

Kolejne tygodnie znane jako ,, Dni Lipcowe'' otworzyły nowy radykalny etap rewolucji, podczas którego gazety Prawda i Izwiestwia wydały swoje pierwsze ,,numery'' a Lenin próbował bezskutecznie objąć władze. W pażdzierniku podjął próbę ponownie, mając za sobą wiele obszarów kraju. Wydarzenia z dnia 25 i 26 ( 7 i 8 listopada ) sprawiły, że Lenin objął  kontrole nad krajem. 

   W katalogach jedynymi wydaniami znaczków z tego burzliwego okresu są nowe zestawy znaczków walutowych, niektóre przedruki ,, herbów ''.

Po jakimś czasie zaczęto projektować nowe zestawy, lecz zapasy szybko się skończyły, co powodowało, że regionalni kierownicy poczt dokonywali własnych aranżacji.

ROSYJSKA FEDERACYJNA SOCJALISTYCZNA REPUBLIKA RADZIECKA:

  W dniu 3 marca traktat Brzesko-Litewski uwolnił Rosję od pierwszej wojny światowej, ale do czerwca kraj ten był uwikłany w wojne domową między tzw. ,, Białymi'' i ,, Czerwonymi ( komunistami ).

Był to najprawdopodobniej, najbardziej złożony konflikt w historii. Armia ,,Białych'', utwożyła się z ruchów regionalnych i politycznych. ,,Czarni,, złożony z organizacji anarchistycznych. ,,Zieloni'', małe oddziały chłopskiej samoobrony. ,,Czarni'' i ,, Zieloni'' walczyli z ,,Czerwonymi'' jak i ,,Białymi''. Do tego interweniowało osiem obcych mocarstw, w tym Wielka Brytania i Niemcy, by walczyć z ,,Czerwonymi''. W międzyczasie, wokół granic, ruchy separatystyczne nadgryzały terytorium Rosji, zakładając niepodległe państwa.

Niektóre kraje istniały tylko kilka miesięcy. Inne takie jak Polska, Finlandia, Ukraina i kraje bałtyckie uzyskały niepodległość trwale.

W Azji walki trwały do 1924 roku.

 ,,Filatelistycznie'' wszystkie te podmioty miały uzgodnienia pocztowe i wiele wydanych znaczków.

Koncentrując się tylko na Rosji , pojawiają się trzy główne nurty:

• Dalsze używanie znaczków carskich
• Wydania Rewolucyjne
• Przedruki znaczków z serii ,, Herby''

DALSZE UŻYWANIE ZNACZKÓW CARSKICH

   Zapasy znaczków przedrewolucyjnych wystarczyły do 1918 r. Inflacja spowodowała ,że niższe wartości były przejściowo zbędne.

Dostępne były znaczki charytatywne, ale ze względu na wyższą cene, powodowaną przez fundusz charytatywny, nie były popularne. Można je jednak znaleźć na listach i pocztówkach z 1917 i 1918 r.

W przypadku, kiedy brakowało jakichkolwiek znaczków pocztowych, używano wszystkiego co posiadało ,, gumę'', perforację i wartość nominalną. Wykorzystywano znaczki skarbowe, znaczki oszczędnościowe oraz znaczki kontrolne. Te ostatnie były denominowane z rubli i wycenione w kopiejkach.

Poszczególni naczelnicy poczt, wykorzystywali znaczki z nadrukami po dwóch stronach znaczka, także pionowo lub ukośnie, tak aby uzyskac odpowiednie stawki.

Regiony które wykorzystywały znaczki wydania Zemstovo, używały ich jak wczesniej, do przesyłek na terenie własnym, lub między obszarami unikającymi sieci krajowej. Znaczki te również można znaleźć wmieszane pomiędzy znaczki oszczędnościowe.

Zbadanie materiału filatelistycznego, który przetrwał, umożliwiło zebranie wielu faktów historycznych i tego co się działo w tym ogromnym kraju.

WYDANIA REWOLUCYJNE

  Najpierw pojawiły się trzy nadruki na carskich znaczkach. Pierwszy przedstawia czapkę frigijską i dwa skrzyżowane miecze. Wydrukowano go w kolorze czeronym i czarnym. Nadruki umieszczano na ,,czwórce'' znaczków wydania Romanowów.

Nadruk czapi Frygijskiej na ,,czwórce'' znaczków walutowych o wartości 20 kopiejek.

 Badania sugerują, że pojawiły się one w 1917 r. drukowane w Petersburgu, Odessie i Ekatarinodarze. Znajdowano fałszerstwa tego ,,waloru''.

Następnie pojawił się nadruk ,, Abdykacja'' , drukowany tylko w Petersburgu. Zawiera on ( zminiaturyzowaną ) stronę główną czwartego wydania gazety ,, Izviestia '' , ogłaszającego abdykacje Cara. Każdy nadruk był drukowany na ośmioznaczkowym bloku. Ten blok równiż fałszowano.

Następnie powstał nadruk ,,proklamacji'' obejmuje on wydanie ,,Izviesti '' nr. 5. w której Car wyrzeka się tronu i przekazuje władze Rzadowi Tymczasowemu. Nadruk ten wyprodukowano w Petersburgu na bloku 12 znaczkowym 3X4. Jednak cały druk mieścił się jedynie na blokach z marginesami.

Nadruk ,,proklamacji'' obejmuje wydanie ,,Izwiestia '' nr. 5 na arkuszu złożonym z 12-u znaczków walutowych.

Projekt znaczka ,, Rembacz łańcucha'' powstał po ustanowieniu rządu tymczasowego. Początkowo przewidywano wartości od 1 do 20 kopiejek autorstwa Nathana Altmana w stylu modernistycznym , ale projekty tych i kolejnych znaczków nie dają żadnej wskazówki, że Rosja była kolebką sztuki konstruktywistycznej, a wielu jej najlepszych przedstawicieli tworzyło rewolucyjną propagandę. 

,, Rembacz łańcucha'' seria znaczków z 1918 r.

Znaczki te wreszcie pojawiły się w listopadzie 1918 r. , mając zaledwie dwie wartości: 35 i 70 kopiejek. Zostały wydrukowane w arkuszach po 100 ( 10 X 10 ), grzebieniem perforowanym od dołu do góry. Stawki za usługi pocztowe szybko wzrosły co powodowało krótki okres użytkowania tych znaczków. Znaczki nieperforowane należy traktować ,,podejrzliwie''.

PRZEDRUKI ,, HERBÓW''

  Przedruki różnych typów znaczków z herbami trwały przez cały okres rewolucji i były pogrupowane według rodzajów perforacji. Nieperforowane wersje tych znaczków przypisuje się strajkom i awariom maszyn. 

Zła jakość druku wielu zachowanych okazów sugeruje, że niektóre z nich były odpadami drukarskimi, używanymi z braku czegokolwiek lepszego. Dotyczy to znaczków jak i samych przedruków wykorzystanych przez pocztę.

Definitywny zestaw przedruków czterech znaczków z herbami o wysokiej wartości powstał w 1918 r. Można je odróżnic widocznymi, poziomymi liniami farby w odróżnieniu od innych wydań.One również są słabej jakości zarówno w druku, jak i perforacji.

W późniejszym okresie tego roku wykonano nowe płyty z pięćdziesięcioma znaczkami w pięciu rzędach po dziesięć, ściśniętych ciasno, w celu oszczędności papieru. Mają one także widoczne poziome linie farby i zostały po raz pierwszy dostarczone z perforacją 13,5. Póżniej zostały wydawane także bez perforacji.

Znaczeki jednorublowe tego wydania mają tyle błędów, że niektórzy uważają , że zostały wyprodukowane celowo ,, pod kolekcjonerów'' w celu uzyskania wyższej ceny, albo w nadmiarze rewolucyjnego zapału. Przecież były to symbole monarchi oraz okropnych czynów.

Występują takie błedy jak: pofałdowane martryce, żle ulokowane lub brakujące centra, podwójne druki, lub farba po gumowanej stronie. 

Znaczkami o najwyższym nominale z tej serii były znaczki siedmiorublowe. Były szybko wyprzedane w wyniku utraty wartości powodowanej przez inflacje, a resztki w tym arkusze z błędami, zostały sprzedane na rynku kolekcjonerskim w 1935 roku.

INFLACJA, BEZPŁATNA POCZTA

  Od początku 1919 r. do 15 sierpnia 1921 r., pocztówki i niezarejestrowane listy do 15g były przewożone bezpłatnie. Koperty na te listy nosiły specjalne pieczatki. To chroniło zwykłych korespondentów przed pocztowymi efektami inflacji, która przybierała na sile wraz z postępującą wojną domową. 

Po tym okresie, podstawowa stawka za list wzrosła do 5 rubli.

W marcu 1920r. znaczki z herbem, które sie zachowały, od 1 kopiejki do 20 kopiejek, przeszły rewaloryzację o 100 – krotną wartość nominalną, dzięki czemu kopiejki stały się rublami. Żaden oficjalny nadruk nie został wprowadzony. Niektóre urzędy pocztowe używały tych znaczków bez zmian, podczas gdy około 85 innych urzędów oznaczało dopłatę ręcznym dopiskiem, lub dodatkową pieczęcią. 

Na początku sierpnia 1921r. RSFSR wprowadził swój pierwszą serie znaczków, która zostanie omówiona w drugiej części artykułu. Wartości tych znaczków wahały się od 1 do 40 rubli, ale 15 sierpnia 1921r. podstawowa stawka wzrosła do 250 rubli, a opłata rejstracyjna z 5 rubli do tysiąca.

Tym razem racjonalizacja za przesyłkę pocztową w stosunku do znaczków skarbowych i kontrolnych została oficjalnie usankcjonowana. Szefowie urzędów pocztowych w około dwunastu miejscowościach wspomogli sie znaczkami carskimi i pieczątkami.